fa بهینه سازی p-استوار مساله مکان یابی مسیریابی پسماندهای خطرناک با در نظر گرفتن اقدامات پاسخ به ریسک ها تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">سیستم مدیریت پسماندهای خطرناک باید به گونه&shy; ای طراحی شود که علاوه بر معقول بودن هزینه&shy; ها در آن، عدم&shy; قطعیت را در نظر بگیرد و کم&shy;ترین ریسک &shy;ها را به همراه داشته باشد. با هدف دستیابی به این شرایط، بهینه&shy; سازی مساله مدیریت پسماندهای خطرناک در حضور ریسک&shy; ها موضوعی بسیار ضروری تلقی می&shy; شود. در این مطالعه، یک برنامه&shy; ریزی عدد صحیح مختلط دو مرحله ای پیشنهاد می&shy; شود. در مرحله اول، با ارایه یک مساله اسمی مکان&shy;یابی&shy; مسیریابی تلاش می&shy; شود هزینه&shy; های کل این سیستم به حداقل مقدار ممکن برسد. در مرحله دوم، با هدف مقابله با عدم &shy;قطعیت موجود در مقادیر پسماندهای خطرناک تولیدی، مدل بهینه &shy;سازی احتمالی </span></span><i><span dir="LTR" lang="EN-US" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">p</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">-استوار توسعه داده می &shy;شود. همچنین، برای حضور ریسک&shy; های اولیه و ثانویه در مدل&shy; های پیشنهادی، برنامه &shy;ریزی انجام می&shy; گیرد. سپس، به منظور تشریح کاربردی بودن و مقایسه مدل &shy;های پیشنهادی مطالعه &shy;ای موردی در یک سازمان مدیریت پسماند اجرا می&shy; شود. نتایج نشان می&shy; دهد مدل بهینه&shy; سازی </span></span><i><span dir="LTR" lang="EN-US" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">p</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">-استوار با افزایش اندکی در مقدار هزینه کل سیستم، عدم&shy; قطعیت موجود در مقادیر پسماندهای خطرناک تولیدی را با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف به‌طور موثرتری کنترل می&shy; کند. همچنین، نشان داده می شود که رخداد ریسک ثانویه نقش مهمی در انتخاب اقدام پاسخ به ریسک اولیه دارد و تصمیم &shy;گیرندگان باید با توجه به عوامل هزینه، اقدامات بهینه پاسخ به ریسک &shy;ها را انتخاب کنند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span> <span lang="EN-US" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:">Hazardous waste management systems must be designed in a manner that simultaneously controls operational costs, addresses uncertainty, and mitigates environmental risks. This study develops a two-stage mixed-integer location&ndash;routing model for hazardous waste management in which facility location, transportation, treatment, recycling, and disposal decisions are integrated within a unified optimization framework. In the first stage, a nominal location&ndash;routing model minimizes total system costs. In the second stage, uncertainty in hazardous waste generation is addressed through a scenario-based p-robust optimization approach. In addition, primary and secondary environmental risks and their corresponding response actions are explicitly incorporated into the model. A real-world case study from an Iranian waste management organization is used to evaluate the proposed approach. Computational results demonstrate that the p-robust model effectively manages uncertainty under optimistic, likely, and pessimistic scenarios while increasing total system cost by only about 6% compared with the nominal solution. The findings also reveal that secondary risks significantly influence the selection of appropriate responses to primary risks, emphasizing the importance of integrated risk management in hazardous waste systems. </span></span></span> پسماندهای خطرناک, مساله مکان یابی مسیریابی, عدم قطعیت, بهینه سازی استوار مبتنی بر سناریو, ریسک اولیه و ثانویه, اقدام پاسخ. Hazardous Waste Management, Location–Routing Problem, p-Robust Optimization, Scenario-Based Uncertainty, Primary and Secondary Risks, Risk Response Actions. 193 213 http://jamlu.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-11-2063-1&slc_lang=fa&sid=1 Sh. Teimoori شراره تیموری Sharareh.teimoori@srbiau.ac.ir 100319475328460011735 100319475328460011735 No Department of Industrial Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران F. Hosseinzadeh Lotfi فرهاد حسین زاده لطفی Hosseinzadeh_lotfi@srbiau.ac.ir 100319475328460011736 100319475328460011736 Yes Department of Mathematics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه ریاضی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران S. E. Najafi سید اسماعیل نجفی E.najafi@srbiau.ac.ir 100319475328460011737 100319475328460011737 No Department of Industrial Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران N. Rafiei نوید رفیعی 100319475328460011738 100319475328460011738 No Industrial Engineering Department, Kermanshah University of Technology, Kermanshah, Iran گروه مهندسی صنایع، دانشکده مدیریت مهندسی، دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران